Latin words and expressions/he

שפות:

סקירה של מילים וביטויים בלטינית שֶׁאפשר לפגוש בעת קריאת מקורות ישנים. למונחים שֶׁיש להם משמעות מיוחדת בעת שימוש בגרמפס, למידע נוסף מילון מונחי גרמפס. למילון מונחי, חקר־יוחסין.

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - T - U - V - W - X - Y - Z - @ - *

A

A.C. - anno Christi
A.D. - anno Domini
aet. - aetatis
a.m. - ante meridiem
ampl. - amplissima/..simus
a.u.s. - actum ut supra

a,ab
abamita
abavia
abavunculus
abavus,abavia
abba(s),abbatis
abbatia
abbatiola
abbati(ss)a
ablutus
abernarius faber
ab hoc et hab ac
abiit
ab infantia
ab intestato
abjectarius
abmateria
abnepos
abnepotes
abneptis
abnurus
ab obstetrice baptisatus est
abpatruus
abortivus, abortius
abovius
abreptus
abrogatio
absente corpore
absente corpus
absoluta munitus
absoluta et extrema unctione munitus
absolutio
absque
absque dubio
abuepas
abueptis
ac
acatholicus
accepto
accepto necessitatis baptismo ab obstetrice
accijns
accisor
aciscularius
actionarius
actis bannis
actuarius
actum
actum ut supra
acuarius
acuciator
acufex
acuminator
acupictor
an aeternitatem trans(abiit)
adamita
adavunculus
ad-census
ad hunc actum requisitus
adinstar
adjudicare
admatertera
ad matrimonium inscripti
administratis sacramentis
administratus
admodum
admodum reverendus
adnepos
adolescens
adolescentie
adolescentula
adolescentulus
ad Patres
adpatruus
adpendere
ad perpetuam memoriam
adscriptum glebae
ad solemnizationem hujus actus requisitis
adsti-tit
ad tempus
ad tempus vitae
adulescens
adulescentula
adulescentulus
adulescentulo
adulta, adultus
adulta virgo
adulter
adulterio natus
adulterium
adumbrator
ad valorem
advenae, advenus
adventivus
ad verbum
ad vitam
advocatus
ad vocem
aedile
aedilis
aedituus
aegridtudine quadam
aegrota,aegrotus
aegrota per ... dies
aegrotavit
aegrotus
aegrum
aequali gradu
aequalis
aerarius
aerenculus
aerenculus magnus
aeres
aeres maternus
aeres paternus
aetas
aetatis
aetatis annorum
aetatis dierum
aetatis hebdomadorum
aetatis horarem
aetatis mensium
aetatis septimanarum
aetatis provectae
aetatis suae ...
affidati
affines
affinis
affinitas, affinitatis
ager
agere
agere (porcos)
ager novalis
agicessatio
agnata
agnatio
agnatus
agnitio
agnomen
agrarius
agrestis
agricola, agricole, agricultor
agricolae
agricultura
agynus
a lapide
alegenus
alias N...
aliegena, aliegenus
alienigenus
alienum (corpus)
alii(s) et alii
aliquis, aliqua
aliquot
aliunde
alius
allegatus est pro patre
allodium
allutarius
altare
alter
altera
altera die
alumna
alumnus
ama
amatina
amatinus
ambio extranix
ambo
ambo hic nati
ambo parochiani
amens
a me pastore baptizatus
amica, amicus
amicitia
amita
amita magna
amita major
amita maxima
amitina
amitinus
amitini
amitinus magnus
amplissima, amplissimus
ampullarius
an
a nativitate
ancellator
ancilla
ancilla mineus
ancilla nutriens
anilitas
animam sui creatori reddidit
annalis
anniculus
anniversarium
anno
anno aetatis (suae) 12
anno Christi
anno Domini
anno eodem ut supra
annonarius
annorum
annuatim
annum
annus
anonima, anonimus
ante
antea
antecessor
antedictus
ante diem pridie
ante meridiem
antenatus
ante nuptiael, nuptiale
antesignanus
antiqua, antiquus
anus vetula
anus antiqua
apiarius
apoplexia
apricator
aprilis
apud
apud acta
aqua
aquabojolus
aquarius
arator
arbalista
arborator
archiator
archidiaconus
arcularius
area
argentarius
armentarius
armigar
armiger
aromatopola
articulo mortis
artifex
artista
ascendens
assator
asserens se nominari N...
asserere
assertione matris (ex)
asseruere
asseruit
assete
assignat
assignatus
assisia
astans
astantibus
astare
astavia
asthmate
asthmaticus
astrologus
ataeres
atamita
atavia
atavus
atavunculus
atenarius faber
atmatertera
atnepos
atneptis
atpatruus
atque
attestatio de vita
attingens
atuepis
atuepos
aucellator
auf(f)ugere
augusti
aurifaber
aurifex
aurifodinarius
auriga
autem
avi
avia, ava
avia materna
avia paterna
avi pater
avitus
avuncula
avunculus
avunculus magnus
avunculus major
avunculus maximus
avus
avus maternus
avus paternus

B

b. bap. bapt. - baptisata, baptisatus, baptizata, baptizatus
B.L. - benevole lector
B.M. - Beatae Memoriae
B.M.V. - Beattae Mariae Virginis

baccalaureus
bajula, bajulus
baliu, balius
bal(l)ivus
balneator
bannum
bannus
baptisabatur
baptisata, baptisatus
baptisata est
baptisatus est
baptisavi
baptisma, baptismatis
baptis(mate),-(mum) necessitatis
baptismum
baptizata, baptizatus
baptizati sunt
baptizorum
barbarc(ar)ius
barbarius, barbitonsar
baro
Beatae mariae virginis
beatae memoriae
bedellus
beg(g)ina
benedictio
benefacere
beneficatus, beneficiarius
beneficium absteinendi
beneficium inventarii
benevole lector
bercarius
bibliopega
bibliopola
bidellus
bidu(o), (ante)
biennalis, biennis
bigami, bigamus, bimaritus
binati filii
binubus
bombarda
bombardicus
bombardus
bombicinator
bona
bona hereditaria
bona materna
bona minorum, bona mingrum
botresses
botularius
boves
braxator, brax(i)ator
brevi
bubulc(ulai)us
buc(c)inator
burdonarius
bursarius
busti-rapus
buticularius-pincerna

C

c.,can. - canonicus
ca. - circa
cant. - cantor
capell. - capellanus
civ. - civis, civissa
cod. - codex
cojug. - conjuges
com. - comes, comitis, comitissa
conj. - conjug(i)alis
conjug. - conju(n)x
Cons.eccl.Rom.Smtis - Consuetis ecclesiae Romanae Sacramentis
cop. - copulata, copulatus
C.S. - consiliarius
cust. - custos

cac(c)abus
cacelanus
cachexia
cacubarius
cadaver
caduceator
caecus
cae-, coe-, celebs (-libis)
cae-, coelibatus
caelator
caelator ferarius
caelator gemmarum
caelator monetarium
caelator typorum
caelum abiit (in...)
caementarius
calcarius
calcearius, calceator calcianius, calceolarius, calciarius
calciferrator
calculus
calendae
calida febri
califex
caligarius
caligator
callifex
cambitor
camerarius
campa
campæ
campana
campana decimalis
campanæ
campanula
campanulæ
campi custos
campi pars
campus
cancellarius
candelarum artifex
candidarius
canisius
canonicus
cantatum
cantor
cantrifex, cantrifusor
capellanus/ni
capellania castralis
capellanus
capellula
capillamentarius
capitagium
capitaneus
capitaneus equestris
caponator
caput
carbonarius
carcanum
carcer
caretarius
carnifex, carnificis
carpentarius
carrura
carta
castellana
castellania
castellanus
castellum, castrum
catabolensis
catalogus confirmatorum
cataphractarius
catarrhus
catholicus
catopt(r)icus
caupo
caupona
causa mortis
causa uxoris
causidicus
cautio, cavere
cavere de rato
cecus
cedere
celebrare
celebratus
celebravi
celebs, coelebs
cellarius
cementarius
cemeterio
cenotaphium
censor librorum
censuarius
census
census hereditas
centenarius, centarius
centesimo
centesimus
centum
centurio
centurio equestris
cerarius
cerdo
certa, certum, certus
ceterus
c(h)elista
chiliarcha
chirotecarius
chirotheragius,chirotherarius
chirurgus (juratus)
christiane
cimiterium
cingularius
circa
circiter
circa primam matutinam
circa secundam nocturnam
circa undecimam antemeridianam
circa duodecimam diurnam
circa meridiem
circa tertiam pomeridianam
circa quintam vespertinam
circa undecimam nocturnam
circa vesperam
circulator
civis
civissa
civitas
clancula
clarissimus
clarum vivorum propagines
clauculo
claudus
clericus
clericus scabinorum
clibanarius
clusor
coadjunctor
cocus
codex
coelebs
coelibatus
coemeterio
cognatio, congationis
cognatus
cognita/tus
cognomen
collactanea
collactaneus
collateralis
collator
collybista
colonellus
colonia
colonus
colorator
combusta, combustus
comes
comitin
comitissa
commater
commendator
commendator provincialis
commissarius
commissio
commorans
commorans apud
commorare
commutator
communicantes
communitas
comparare
compater, compatris
compere
compositor calopodiorum
compositor vaginarum
comprivignus
computus
concillium Tridentinum
concubinatus
concursus
condicta
condictus
condimentarius
conditio
conditione (sub-)
confamiliaris
confesso
confessione et extrema unctione praemunitus
confessus
confirmati
confirmatorum (registrum)
confirmatus
congeneralis
coniu(c)s
coniuga
coniugae
coniugatoren
coniuges
coniugis
coniugum
coniuncti
coniunx
coniunxi matrimonio
coniux
conjugalis
conjugata, conjugatus
conjugatio
conjugere
conjuges
conjugiale, conjugialis
conjugium
conjugum
conjuncta, conjunctus
conjuncti fuerunt,-sunt
conjunctio
conju(n)x, coniu(c)s, contectalis
conjurgatus
connubium
consanguineus, -nea
consanguinitas, -tatis
conscabinus
consensu meo
consensu parentum
consensu pastoris
consensu quorum interest
consiliarius
consobrina
consobrinus
consobrina magnus
consobrinus magnus
consocer
consors
con(e)stabul(-arius),(-us)
consortis
consuetis ecclesiae (Romanae) sacramentis
consul
contectalis
conthoralis
contractante nuptiali
contrahunt
contrahunt matrimonium
contraxerunt
contraxerunt matrimonium
contraxit sponsalia
contribulis
conubium
conversus (ad fidem catholeam)
copiae
copula conjugalis
copulanda, copulandus
copulare
copulata, copulatus
copulatio
copulatio coram
copulati fuere, -fuerunt, -sunt
coqua
coquus
coram
coram judice
coram me infrascripto pastore
coram notario et testibus
coram omni plebe
coram praedicante acatholica
coram testibus
corbiferius
corbifex
cordarius
corem
coriarius
coronarius, coronator
corpus
corpus alienum
corpusculum
correptus
corrigiarius
costa
cotarius, cotiarius
cremeterium
cribrarius
crispator
crucesignatus
crucifer
crucis
crumenarius
crux
cubicularia
cubiculum
cuius anima requiescat in pace
cuius loco
cuius vicem supplevit
cuius vices egit
cujus
cujus filia
cuius loc(o) (-um) tenuit
culcit(r)arius
cultellarius, cultellifex, cultrarius, cultrariux
cum
cum ab illustrissimo ac reverendissimo domino episcopo obtena dispensatione in bannis
cum amicis
cum consensu pastoris
cum dispensatione
cum dispensatione impedimenti consanguinitatis
cum dispensationei in bannis
cum dispensatione in banno
cum fundo et omnibus pertinenti(bus) (-is)
cum mea licentia
cum missa
cum pertinentiis
cum suis
cum totali relaxatione
cumulare
cum vigilus et exequiis
cuparius
cupe(n)dinarius
cup(r)ifex
curanda
curandus
curator
curator ventris
curatus
currus
cursor
curtiu
custodis
custos
custos camporum
custos mercenarius
custos ovium
custos porcorum
cyrothecarius

D

D.,Dnus,Dus - dominus
d.a. - dicti anni
d.d. - de dato
dec. - decanus
D G - Dei gratia
dict - dicto, dictus
dioc. - diocesis
D.J.U. - doctor juris utriusque
dlla, D.cella - domicella
Dna - domina
D.O.M. - Deo optimo maximo

dapifer
data generali absolutione (in articulo mortis impertiri solita)
de
debilitate
debilitate senectus
debitis
decalciare
decanatus
decanus
decanus districtus
decarchus
decem
decembris
decempedator (jurator)
decennis
decennium
decima bladi
decima feni
decima gelimae
decima torbonum
decimae novalis
decimae veteres
decimator
decimo
decimonono
decimotertio (...quarto etc.)
decimus
declarans-,declaratus se scribere non posse
declarantibus se non posse scribere
decollatus
de consensu meo
de consensu parentum
de consensu pastoris
de consensu quorem interest
deculciare
decurio major
decurio militum
de dato
dedi
dedicatio
de expressa lincentia
defecto virium
defensor
defunctorum
defunct(a),(-us)
defuncti
deglubitor
de gratia speciali
Dei gratia
deinde
de labore suo vivens
de (mea) licentia
delirium
de mandato amplissimi ac reverendissimi
demigravit
de more
denarium
denatus
de nocte
denunciac(t)io
denuntiare
denuntiati
Deo optimo maximo
Deo optimo spiritum dedit
derelicta
derogare
de sacro fonte susceperunt
descendens
descendere, descendi, descensum
deservitor
desponsare
desponsatio
desponsat(a),(-us)
destibus sensibus
de suis vivens
devotus
dexter
diaconus
diarrhea
dicere, dictum, dixi
dicit
dicti anni
dictionis caesariae
dicto
dicto loco
dictus
die
diem suum clausit
dierum
dies, diurnus
die precedente
dies solis, die dominica
dies lunae
dies martis
dies mercurii
dies jovis
dies veneris
dies saturni, sabbati dies
dies veneris sanctus, dies veneris parasceves
dies feriatus
dies majalis
dies natalis
die subsequente
digamus
digesta
dilatus
dilirium
dimachus
dimerie
dimidium
dimidius
dimissoriales dedi ad contrahendum matrimonium
dimissus
dimorendas
dimirentibus (impedimentibus)
diocesis
discedere
discessit
discessus
dispensatio
dispensatio affinitatis
dispensatio consanguinitatis
dispensatio in bannis
dispensatio in uno banno
dispensavi
dispensavit
dispositus
dissenteria
dissimilis
dissolutio conjugi
distinctio
ditionis caesariae
dito
diuturna infirmitate
dioturno languore
divortat(a),(-us)
divorti sententia
divortium
dixit
doctor ecstaticus
doctor juris utriusque
dolator
doliarius
(in) doloribus partus
domicella
domicellus
domicilium
domina
dominica
dominus
dominus castri
dominus loci
dominus supremus
dominus temporalis
(in) domo propria
(in) domo sua
domus
drossardus
ducentesimus
ducissa
dum viveret
duo
duocenti
duodecim
duodecimus
duodennis
duodetriginta
duodetricesimus
duplex vidua
dux, ducis
dux belli
duxit in matrimonium
dux militum
dysenteria
dysuria

E

e - est
eccl, Ecclia - ecclesia
e.o. - ex officio
eod. - eodem
eq., EQ. - eques, equitis

e
eatenus
ecclesia
ecclesia denuntiatio
ecclesia sacramentis munita
edentarius
eius, ejus
eiusdem, ejusdem
eiemonisiarius
eiemosinarius
elevare
emisit spiritum
emissio
emissus
emundator
enim
eodem
eodem anno
eodem die
eodem instanti
eodem morbo
eo quod
eparchus
ephipiarus, ephipparius, ephippiarius
ephorus
episcopalis
episcopus
episcopus electus
epithalamiumn
equalis
eques, equitis
eques aureivelleris
eques hungaricus
eques loricatus
eques cataphractus
equicida
equisius
ergotismus
erisipelate
eruginator
esse
est
et
et aliis
etiam
e vivis abiit
e vivis discessit
e vivis excessit
e vivis migravit
e vivis obiit
ex
exactiones et tallia
exactor
ex altera
excindere
ex commissione pastoris
excoriator
exculpator reorum
ex debilitate senectus
ex eodem morbo
exequiae
exercitor
exercitus
exeuntium sacramentis munitus
ex febri(s)
ex fluxu sanguinis
ex hac
ex hac misera vita decessit in domino
ex hac vita in aeternam transivit
ex hac vita emigravit
exhaustus
ex hoc
ex ictu equi
eximius ac doctissimus dominus
exire, exireo, exirii, exiritum
exitus
ex longa infirmitate
ex officio
expiravit
expositus
ex primo thoro
ex secundo thoro
exscindere
ex tabe, ex tabbe
extinctus
extraclusus
extraneus
extrema unctio(ne)
extrema unctione uncta
extremis munit(i), (-us)
extremis praemunitus
extremis S.R.E. sacramentis refuctus
ex una
ex variolis
ex vulnere

F

f.,fa. - filia:
f.,fs.,fil. - filius
f.,fol. - folio
F r - folio recto
F v.,F vers. - folio verso
fr.,FR(A). - frater
F(R)S. - fratris

faber
faber armorum
faber cordarum
faber fer(ra)mentarius
faber ferrarius
faber grossarius
faber laminarius
faber lignarius
faber sporcarum
fabrica ecclesiae
fabricator ligneorum calicorum
fabritius
facere
(in) facie ecclesiae
factis tribus bannis
factis praeviis tribus bannis
factis tribus (consuetis) proclamationibus
factis de more tribus ecclesiae, factis denuntiationibus consuetis
factor cordarum
factor sporcarum
factum
falcarius
falconarius
familia
familiaria
familiaris
familiares
famula (rustica)
famulus (rusticus)
fatuus
febris
febri aestuanti
febri calida
febri frigida
febri maligna
febri putridus
febri vehementi
februarii
feci(t)
femella
femina
femini generis
feminis sexus
feminus
feniseca
feodalia
fere
feretrum
feria
feria prima
feria secunda
feria tertia
feria quarta
feria quinta
feria sexta
feria ultima
feria penultima
ferrarius (faber)
fetura
fetus
fideicessor,fide(i)jussor
fidel commissum
figler(i)us
figulus
filia
filiae
filiarum
filia devota
filia in(n)upta
filialis
filiaster, filiastra, filiastri
filiato
filicarius
filietas
fil(l)iola
fil(l)iolus
filitrix
filius
filii
filiorum
firmarius
fistularius
flator
fluxu sanguinis (ex ...)
focaria
foderator
foemella
foetus
folio
foraneus
foreanus
forestarius
fornacarius
fornicatio
fortasse
forum
fossar
fossarius
francenum
francus scabinus
frater
fratris
frater germanus
frater major
fraternitas
frater predicator
fratres consanguini
fratres gemilli
fratres germani
frater germanus
fratres uterini
fratria, fratri(ss)a
fratria filia
fratruelis
fratrum
frenarius
fructus in limine
fuere, fuerent, fueront, fuerunt
fuit
fuit 55 annis
fullo
fulmine tactus
funarius
fundatio
fundavit anniversum pro reque animae suae
fundibularius
funfex, funificis
fusor aurichalci
fusor campanarum
fusor pottorum stanneorum
fusor typorum

G

gen. - genus, generis
gral. absol. - generali absolutione

galli
gangredine consumptus
garbae
garcifer
gemellae
gemelli
gemini, geminae
gemmarius
geneculum
genr, generi
generali absolutione
generatio
generosa
generosus
genetrix
geniculum
genimen, geniminis
genitor
genitores
genitrix
genitum
genitura
genitus
gens
gentis
gentiles
gentilitas
gentilitia, -ium, -um
genui
generis
genus
germana, germanus
germen, germinis
grulus
gignere
gladiarius
glos, glosoris
gosephilatium
gradus
granarium
granarius
granum
graphiarius
grassarius
de gratia speciali
gratis et pro deo
gravamen, gravamina
gravida, gravidita
gravidam, graviditatis
gravia
graffiarius
gregio
grossa
grutarius
guasapa

H

h. - hora
h.a. - hoc anno

habita dispensatione
habita dispensatione matrimonium contrahendi in tempore clauso
habitans
habitans in dicto pago
habitis dimissorialibus
hactenus
haemorragia
ha(e)reticus
haeridem ejus fundaverunt anniversarium
hebdomas
hebdomadicus, hebdomalis
hecatontarchus
hereditarius
heres
heri
hic
hic facta est
hoba
hoc anno
hoc mense
hoc tempore
hodie
hodie mane
hodierno
hollandicus
honestus
honor, honoris
hora
hora matutina
hora vespertina
hora secunda a prando
hora tertia matutina
horreum
hortulanus
hospes, hospitis
hospitium
hui(j)us
huius loci
hujus pagi
huius prolis
hujus communitatis scabinus
humare
humilis
husarus
hydropticus
hydropsisis
hypodidasculus

I

ib., ibid. - ibidem
i.c. - juris consultis
id. - idem
i.e. - id est
I.H.S. - Iesus ominum Salvator
ill. - illustrissima
in Dno. obiit - in Domino obiit
I.U.B. - iuris utriusque baccalaureus
IUL, IVL - iuris utriusque licentiatus

iacens in lecto
iam
ibi
ibidem
ictu sclopeti
ictus
idem
ideo
id est
Iesu
igitur
ignotus
illegitima, -mus
illa, ille, illud
illi
illigitima, -mus
illius
illustris
illustrissima
imbare
imbicillis
impedimenta, -tum
impedimentum dirimens
impedimentibus dirimentibus
imperium
impertiri
impregnatio
imprimus
improles
improvusa morte
inaequali gradu
in albis (sepultus)
in articulo mortis
in caelum (coelum) abiit
incertus, incerta
incestriosus
incestum
incola (inquilinus)
in comitatu
incontinens
in continent
inde
in doloribus partus
in Domino obiit
in domo propria (proprio)
in domo sua
ineans
in eodem domo
inerunt
in facie ecclesiae
infans
infans dimidii anni
infans unius mensis
infantes
infantis
infantium
infantula, -lus
infector
inferius
in festo sancti N...
in fidem
infirmitate
infirmorum sacramentis
infirmus
inflammatione
in foro
infra
infra scripto
infrascriptus
inhumatus est
inerunt
inierunt
inire
inirierant
inirierat
initus
iniverunt
in itinere trajecti
iniustus
initium
initum (matrimonium)
inierunt matrimonium
inivit matrimonium N. cum N.
in lecto decumbens
in margine
in mea abstsentia
in necessitate baptizatus
innocens, innocentis
innominis
in nomin(a)e
innupta, innuptus
inopinatum
in partu
in perpetuis
in presentia
inpuerperis
inquisitio
insanabilis
insanae mentis
insania
in solidum
institor
instrumentum
insuper
integer, integra, integrum
integralis
in tempore clauso
inter
inter adstantium preces
interdum
interea
interim
inter missarum solemna
interscripto
interstitium
inter vivos
intestat
intestatus
intime
intimare
(in)tinctor
intra
inunctus
inventitius
inventus
investitus
in vita sua
ipsa, ipse, ipsum
ista, iste, istud
ita est
item
iterum
iudex, iudicis
iuncti sunt
iunior
iunioris
iunctum, iungere, iunxi
iuris utrusque baccalaureus
iuris utriusque licentiatus
iuribus, iuris, ius
iuvenis
iuvenis adolescens
iuvenis innuptus
iuventus, iuventutis
iuxta

J

Joa'=Joanna
Joes=Joannes
Jois=Joannis
J.U.D.=juris utriusque doctor
J.U.L.=juris utriusque licentiatus
juv.=juvenis

jam=reeds, nu, al
janitor=deurwaarder
januarii=januari
joannes=jan
joannis=van jan
joc(ul)ator=grappenmaker, schalk, goochelaar, kunstenmaker, joker
judex=rechter
jugalis=gemal, echtegnoot, man
julii=juli
juncti sunt (matrimonio)=zijn verbonden (in het huwelijk)
junctus=verbonden
junii=juni
junior=de jongere
junioris, (iuniores)=de jonge
junius=vzn juni
junxi=ik heb verbonden (huwelijk)
jurator=gezworene, jurylid
jure concilii tridentini=volgens de regels van het concilie vanTrente
jure devoluto=toekenning van een beneficie nadat de gewone collator zijn benoemingsrecht niet had uitgeoefend binnen de voorziene periode
juris=wet, recht
juris consultus=rechtsgeleerde
juris utriusque doctor=dokter in de beide rechten
juris utriusque licentiatus=licenciaat in de beide rechten
jus=recht, wet (pro juribus pastoris) de rechten te betalen van de doop)
jus presentationis=recht van een kandidaat ter benoeming voor te dragen
justicisrius=baljuw
justitiae satellis=gerechtsbode
juvencula=jong meisje
juvenculus=jonge jongen
juvenis=jongeman, jongeling, vrijgezel
juventa=jeugd
juvenus innuptus=ongehuwde jongeling
juxta=bij, behorend bij, naast
juxta formam Concilii Tridentini=volgens de voorschriften van het Concilie van Trente

K

k

kalendis

L

l.,leg. - legitima, legitimus

laborans
laborator
labore suo vivens
lacticinator
lacticinatrix
laesus
laesus a gallis
laminarius
languore, languoribus
lanifex, lanificis
lanifilator, lanifilitor,lanaefilitor
lanifilitrix
lanio, lanitus
lanitonsor
lapicida
lapidarius
lapis, lapidis
lapsator
lapsus
largus, largusa, largusum
lateralis
laterator
latonius
latus, latusa, latusum
lectionum
lectus
legitima, legitimus
legitimair
legitimare
legitimarunt, legitimaverunt
legitimatus
legitimatus est per subsequens matrimonium
lena
leno
lenta tabe
lesus
lethalis
lethargo
leuca
levans
levantes
levator
levatrix
levi morbo
levir
leviri, levirus
liber
libera, liberum
libera baronia
lber hic spectat ad ecclesiam...
liberi comitatu
liber rationum
libertus
librarius
libri, liberi
libripens,libripensator
licentia
licentiatus medicinae
lictor
ligatus
lignarius, faber lignarius
linea
linifex, linificis
linitextor
litterae dimissoriales
litteris libertatis pastoris
loco
locumtenens centurionis superior
locumtenens in pensione constitutus
lorarius
ludi magister
lustratio
lutheranus
lychnopoeus

M

m. - mater
M., Mag., Mgr. - Magister, Magistri
mort. - mortuus, mortua
m.p., MP., mria - manu propria
mtrm., Matrim. - matrimonium

macies
magister, magistri
magister generalis
magistratus
magnus
magnus magister
maii
majordomus
majorennis
majores
malversare
mamburnus
mane
manipula
mansionarius
mansuarius
mansus
manu propria
marescal(l)(i)us
marita
maritus
maritata, maritatus
mariti
martii
mas, maris
masculini generis
mascul(in)us
mater, matre, matris
materna
maternitas
maternus
matertera
matertera magna
matertera major
matertera maxima
mathematicus
matreulis
matricularius
matrimonii vinculo copulati sunt
matrimonio iuncti (coniuncti) sunt
matrimonium
matrimonium coniuncti
matrimonium contrahunt
matrimonium contraxerunt
matrimonium inierunt (iniverunt)
matrimonium juncti sunt
matrimus
matrina
matrinia
matris soror
matrona
matruelis
mature
matutina, matutinus
mea
mea licentia
medietas
medium
mei parochiani
mellicida
membrana
membranaceum, -ceus
membranarius
membranarum commercium
membranarum confectio
mendicans,mendicus
mensa pauperum
mensator
mensis
mensium
menstruus
mercator
mercator cerae
mercator granorum, - grani
mercenarius
meretrix, meretricis
mergendus
meridie
meridies
messie
miles, militis
milis in servitio
millesimo
ministerium, officium
minorensis
minorese
minutor
missa
missa angelica
mixtus
modo
mola
molarius
molendinarius, molitor, multor, molitos
monachus
monendus
monstarius
monialis
monitiones
morbis
morbo caduco
morbo colico
morbo contagioso
morbo febrilli
morbo incognito
morbo languido
morbo levi
morbo pectorali
morbo variolorum
morbus
more christiano
moribundorum sacramenta
motientum sacramenta
mors
mors civilis
mortalitas sacra
mortaliter laesus
morte improvisa
mortua, mortuus
muliebris
mulier, mulieris
multorum mulier
multis aliis
mundeburdus, mundiburdus
munitus
murarius
murator

N

n., nat. - natus
naalis - naturalis
N.B. - notabene
N.D. - nobilis domine, - domina
N.N. - nomen nescio
noe., noie - nomine
not., nots - notarius

naevus
nam
nata
nativatas, nativatis
nativus
natum, natus
natum mediam nocte
naturalis
natus anno
nauta
navector
navigator
navis
navium gubernator
necessariis moribundorum sacramentis
necessitatis baptismum
nec non
neonatus
neosponsi
nepos
nepta, neptis
nesciens scribere
nescius
nobilis
nobilis domina
nobilis dominus
noctis
nocturnus
nomen (mv) nomina
nomen nescio
nomina defunctorum
nominavit
nomine
nonagenarius
nonaginta
nonam
nondum
nono
noster
notabene
notabilis
notandum quod ....
notarius
notarius publicus
notarius regius
nothus
novalis, novaal
novem
novemdecima
novembris
novennis
noverca
novercalis
novercari
novercus
nubilis
nuda proprietas
nudius tertius
nullo allato impedimento
nullo(que) detecto impedimento
nummophylacis, -lax
nummularius
nunc
nuncupatio
nuntius
nuper
nupta, nuptae
nuptus
nuptiae, nuptiarum
nuptialis
nuptiare
nuptura
nupturus
nuptus
nurus
nutritor
nutrix, nutricis

O

o., ob. - obiit
O.B., O.S.B. - benedictijn
ob.s.p. - obiit sine prole
O.D., .P. - dominikaan
oes - omnes
O.F.M. - franciskaan
O.T.E. - ordinis teutonici eques

ob defectum rationis et loquelas
obdormivit
obierunt
obiit sine prole
obiit (subito)
obire, obeo, obi(v)i, obitum
obitus
ob periculum mortis
obrutus
obsequa
observandis observatis
obstetrix, obstetricis, obstitrix
obtenta dispensatione
obtentus
obtinere
occisus
occisus ictu sclopeti
occubuit
octavus
octennis
octo
octobris
octogenarius
octoginta
officialis
officinator
officium
olim
omissus
omnes
omnibus ecclesiae romanae sacramentis
omnibus exeuntium sacramentis
omnibus extremis sacramentis
omnibus sacrae romanae ecclesiae sacramentis (prae-)munitus
omnibus sacramentis
omnibus sensibus destitus
operaria rustica
operarius
operarius scriniarius
operatio caesarea
opifex, opificis
opificium
opilio
oppidanus
oppidum
orator
oratrix
orba, orbus
orbata, orbatum, orbatus
ordinariis ecclesiae sacramentis
ordinariis moriturientium sacramentis
ordinarius
ordinis teutonici eques
organista
oriunda, oriundus (ex)
orphana
orphanotrophus
orphanus
ortus
ostiarius

P

p., P. - pater, patris
p., pag. - pagina
p., patr. - paterinus
P., p.p., par. - parentes
Pbr., pres. - presbyter
pleb. - plebanus
p.m. - post meridiem, pro memoria, piae memoriae
praec. - praeceptor
Proc. - procurator
p.s.,P.S. - post scriptum
p.t. - pro tempore

pagimagister
pagina
pagus
penetarius
panifex, panificis
pannarius
pannicida
pannifex
pannitensor
pannufex
pantopola
papa
papalis
papulis
papyrifex, papyrificis
paralysis
parens, parentis
parentela, parentelae
parentelus
parentes
pariter
parochia
parochianus
parochus
pars
partim
partus
parvula, parvulus, parvus
pastellator
pastor, pastor porcorum
pastor loci
pater
pater denominatus
pater ignoratus
paterinus
pater nescitur
paternitas
paternus
pater patris
pater praevignus sponsae
pater sine nomine
pater sponsae
pater sponsi
pater suppositus
patibulum
patraster
patrem
patrem designare recusavit (quae ...)
patria
patria caesarea, patria imperialis
patrina
patrini
patrinus
patris
patris soror
patrius
patrueles
patrueles magni
patruelis
patruelis magnus
patruus
patruus magnum,- magnus,- magni
patruus major
patruus maximus
pauper
paupercula
pauperculus
pecora
pectorali morbo
pecunia, pecuniae
pedes, peditis
pedisequa, pedis(s)equus
pelliceum
pellifex, pellificis, pellitarius, -o
pelvifex, pelvificis
penesticus
penitentia
pentarchus
penultima
per
per duos dies aegrotavit
peregrinus
perhonestus
periculosus
periculum mortis
perillustris
peripneumonia
per me
per procurationem
persistere
persona
persuadere
pharmacopoa
phrenesis
pht(h)isicus
phtisis
piae memoriae
pictaciarius
pictor
pictores
pietas, pietatis
piscator
pistor
pistrix
pius
placide
platea,plateola
plebanus
pleuritide
plumbarius
plurus alii
plurimi
plurimum (reverendus)
poena
polentarius
pomarius
pomeridianam
pomeridianus
pompa funebris
popinarius
post
post alium
post demuntiationem ternalem
postea
posteri
posteritas
post hoinum memoriam
posthuma, posthumus
postmeridianus, post meridiem
post partum
post prandium
postquam
postridie
post scriptum
post susceptum baptismum
post trinam proclamationem
postuma, postumus
prae, pre
praeceptor
praeco
praedicta, praedictum, praedictus
pra(e)dio
praefectus
praegnans
praemissis proclamationibus
pr(a)emissis tribus bannis
praemittendis
praemunitus
praenobilis domina, -dominus
praesentibus (ut) testibus
praetendentis
praeter
pr(a)etor
praevia dispensatione (in tribus proclamationibus)
praevie
praeviis
praeviis sponsalibus et tribus bannis
praeviis tribus bannis
praevius
praxator
precedente
preco, preconissa
predio
prefigna
prefignus
prepositus
presbyter
presdicte
presentia
presentibus testibus
presidiano
pridie
prima
prima(m) noctis
primo
primogenita (-tus)
primo genitura
primo genituur
primus
princeps
priore anno
privigna
privignus
pro
pro animae suae refrigerio
proamita
proauctor
proavia
proavuculus
proavus
probator
probatum est
prochiliarcha
proclamatio
proclamatio of bannum,
procreare
procreatores
procul
procurator
procuratorum
prodigi
prodigus
progener, progeneris
progenero
progenetrix, progenetricis
progenies, progenei
progenitus
progenius
prognata, prognatus
pro iuribus pastoris
proles, prolis
promatertera
pro memoria
promeridianus
pronepos
proneptis
pronurus
propaginis
propago
propatruus
prope
propinquitas
propinquus, _qua
propola
proprietarius
propter
pro qua, -quo
pro quibus absentibus suppleverunt
pro quo absente supplevit
prosapia
pro se et suis
procoser(i)
prosocrus
protavus
pro tempore
protribunus
provisus
pubertas
puella
puellaris
puellula
puer
puera
pueri
puerinus
pueritia
puerpera
puerperis (in-)
puerperium
puerulus
pugna
pupilla
pupillaris
pupillus
pup(ul)a
pup(ul)us
pusio
pustulae
pusus
puteus, putus

Q

q.q.

quadragenarius
quadragesima
quadragesimus
quadraginta
quadrante
quadriennes
quae nominavit patrem N..,quae patrem declaravit
quae patrem designare recusavit
quae sequntur desumpta sunt inscriptis ;;;
qualitate qua
qualiter
quamquam
quanta, -tum, -tus
quarto
quartus
quartusdecimus
quasimodo
quattuor
quattuordecim
que
quia
quidam
quidem
quietus
qui fuit 55 annis
qui mecum
quindecim
quinquagenarius
quinquaginta
quinque
quinquennis
quintam matutinam
quinto
quintus
quintus decimus
quo
quod
quod attestor
quod testor
quondam
quoque

R

R.D. - reverendus Dominus
Rdo - reverendo
rel. - relicta, relictus
ren. - renata, renatus
R.I.P. - requiescat in pace
r.f. - relicta filia, _ filius

ratiocinator
ratione dubii
ratione privatus
reale, -lis, -liter
rebaptizatus
receptor
rector
rectum
redemptor
reditibus pauperum vivens
refectus (sacramentis)
refusa
regeneratio
regenerata, -tus
regina
registrum
registrum baptizatorum
registrum defunctorum
registrum matrimonio, reg. juncorium
registrum mortuorum
relicta
relictus
relicte filia
relictis binis filliis majorensis
relictis duabis filiabus
relictis tribus prolibus
relictus viduus
relinquens post se uxorem cum 4 prolibus
remissis omnibus bannis
remissis proclamationibus
renata, -ßtus
repudiata, -tus
repudium
requiescat in pace
requievit in Domino
requisitis denunciationibus
residet
residet apud
residet continuo in oppido
residet extra
retulit
revalidatus
reverendo
reverendissimus
reverendus
reverendus dominus
Rex
rheumate
ribaldus
ristrictus
rite
rite munita, -tus
Romano-Catholicae religionis
rotarius
rubri sigilli
ruricola
rusticus

S

sacel. - sacellanus
sc. - scilicet
scolas. - scolaster
scrips. - scripsit
sct./st. - sanctus
sen. - senior
spons. - sponsa, sponsus, sponsalia, sponsalium
S.P.O.A. - senatus populusque Antverpiensis
ss. - subscripi
S.T.D. - sanctae theologiae doctor
susc - susceperunt, suscepit, susceptor, susceptrix

sabbatum
sacellani
sacellanus
sacellum
sacerdos
sacra baptismatis unda ablutus
sacramentaliter
sacramentis munitus
sacramentum extremae unctionis
sacramentum matrimonii
sacramentum poenitentiae
sacrista(nus)
sacro oleo provisus, sacramentosacri olei munitus
saepius
samiator
sanctae theologiae doctor
sanctimonialis
sanctis sacramentis
sanctus
sanguinis fluxum
sanguinem spuens
sartor, sartorius
sartrix
satelles
satrapa
scabinus
scabini
scandularius
scidi, scissum
scilicet
sciatorius
sclopetus
scolasticus
scoparius
scorifex
scorpionarius
scortztor
scortum
scraba, scribe
scribere
scriniarius, scrinifex
scrinarius
scripsit
scriptor, scriptarius
scrutarius
sculptor imaginum
scultetia
scultetus
se affinare
secretarius
secta lutheranorum
secundo
secundus
sed
sedecim
sellarius, sellator
semen, seminis
semiennis
semistultus
semiterie
senatus populusque Antverpiensis
senectus, senectutis
senectute confectus
senescalcus
senescalissa
senex, senis
senexadolescens
senilicus
senilis
senio confectus, - consumptus
senior
senii, senium
sepelivi
septem
septembris
septemdecim
septem dies
septennis
septimana
septime, septimo, septimus
septimus decimus
septigentesimus
septingenti
septuagenarius
septuaginta
septuennis
sepulc(h)rum
sepalta, sepulte, sepultus
sepultura
sepultus in choro
sepultus in coemeterio
sepultus in ecclesia
sepultus in ecclesia navi
sepultus in templo
sericarius
servatis servandis
servitutes rerum
servus, sevus
servus non liber
sescentesimus
sescenti
se scribere ignaros declaraverunt, se scribere ignarum declaravit
sesquiennis
sex
sexagenarius
sexagesimus
sexaginta
sewennis
sexta, sextus
sextus decimus
sexus
sic
sicut
sicut et
signam erat
signatura
signifer
silva
similarius
similis
sine
sine die
sit venia verbo
sit legitimatus per subsequens matrimonium
sive
soboles, sobolis
sobrinus
socer, soceri
socer magnus
socer major
socrinus
socrus
socrus magna
socrus major
soldanus
solemnicatio, solemnitatio
solemniter
solemnizatum
solicessatio
solitis proclamationibus
sollers
solum
soluta
solutus
solvit
soro
sororcula
sorores
sororis
sororius
soror patris
sororum
spicarium
spiritum Deo reddivit
spiritum exhalavit
spoliationes
sponsa
sponsus
sponsalia, sponsalium
sponsalitius
sponsari
sponsor, sponsoris
sportularius
spuria
spurius
sputo sanguinis
stannarius
staterarius
statim
status animarum
sterculinum
sterilitas
sterquilinum
stirpis, stirps
studiosus
stulta, stultus
suae coniugis, suae uxoris (legitimae)
sub
subcenturio
subcommendator
sub conditione
sub dimissorialibus R.D. pastoris sponsi
subditus
sub hac parochia
subitanea morte
subitanee
subito
subito defuncta
sub juramento
sub mediam noctem
sub meridiem
submersa, submersum, submersus
submersus in mosa
suboles, subolis
subscripsi
subsequens
subsignerant
subtribunus
subulcus
sub urbe
sub vesperam
succursalis
sufferator
suffocatus
sui juris
summo mane
summus pontifex
sunt
superior dominus
superstes, superstitis
supplevit
supradictus
surdaster
surdus
sursus et mutus
suscepit
susceperunt
suscepto prius baptismate ab obstetrice
susceptor
susceptrix
susceptores
susceptores fuerunt, - erant
susceptorum
suscipere, suscipi, suscipio, susciptum
suscipientes
suscipientibus
suscipientibus eum de sacro fonte
sutor
suus, sua, suum

T

tabe
tabellarius
tabello
tabernarius, tabernator
tactu apoplexico
tactus
talementarius
tamen
tandem
tanquam
tapetium artifex
tector
tector diomorum
tector laterum imbricator
tector straminei,- stramineus,- straminium
tegularius
telenei receptor
tempestive
templarius
tempore clauso
tempore necessitatis
terra decimalis
territorium
tertiam
tertio
tertius
testes, testis
testes fuerunt
testibus
textor
textores
thesaurarius
thorum, thorus
thysicus, pthhysis
tincio
tinctor
tomeator
tonsor
toparcha
transiens
translatus
trecentesimus
trecenti
tredecim
tredecimus
tregemini
tres
tria
tribunus
tribus
tribus habitis proclamationibus
tribus proclamationibus praemissis factis
tricenarius
tricesimo
tricesimus
triennis
trigamus
trigeminae, trigemini
triginta
trimmellae, trimelli
trimestris
trimula, trimulus
trinepos
trineptis
trinitas
tritavia
tritavus
tri(tura)tor
trivatus
tumulatus
tussi
tutela, tutelae
tutor
tutoris
tutrix
typographo

U

u.a. - ut ante
u.i. - ut intra
u.s. - ut supra
ux. - uxor, uxoris

ubi
ulcere
ultima, ultimo die
ultimum diem vitae clausit
ultimus
ultrajectum
ultrajectensis
undecim
undecimus
unde obligavit se et sua
undevicesimus
undeviginti
ungena, ungenitus
unius
unus
urbe N..
usu rationis carens, uno rationis privatus
ususfructus
ut
ut ante
ut asserunt
ut dicunt
uterina
uterinus
uterque
uterus
ut fertur
uti dicitur
uti mater in partus doloribus coram obstetrice declaravit
ut infra
ut patet in registro
utriusque iuris doctor
ut supra
uxor, uxoris
uxorari
uxorata
uxoratus

V

v. - vidimus
v.,vso. - verso
vid. - vide

vacca
vagabundus, vagus
vaginarum confector
vagorum
valde
valet
valent
valvarius
varii
vascularius
vector
vedova
vedovus
vegisimo
vel
venator
veneris (die-)
venia aetatis
venditor
venit
vero
verso (folio)
versus
verus matricularius
vesperi
vespertina
vespillo
vestifex
vetula
vestulus
vetus
vexillarius
vexillifer
vi
viaticum
vibrellator
vicarius (perpetuus)
vice
vicecomes
vicecomitissa
vicecommendator
vicedecurio
vicesimus
vicenarius
vice pastore
vicesimo
vicinis
vico
vicus
vide
vide librum sequentem
videatur
videbatur
videlicet
vidimus
vidua
viduus
viduam relinquens
viduum relinquens
viduata
viduatum
viduatus(bn) weduwnaars
viduatus, viduitas, viduitatis
vietor
vigesimus
viginti
vigore rubri sigilli
villa
villica
villicus
villicus major
viminarus
vir, viri
virgina
virginae, virineum, virgineus
virginis, virgo
virginitas, virginitatis
virgulator
virguncula
viribus exhaustus
virtuosus
vi rubris sigilli
viscount
vicis litteris Rdi. Dni. pastoris in N..
visum repertum
vitam cum morte commutavit
vitam cum morte conjunxit
vitor
vitrarius, vitriarius, vitriator, vitrficator, vitrifex
vitrica, vitricus
vitripictor
vivens
viverit, (dum -)
vocatur
vomitus
vopiscus
voti, votum
vulgo
vulgo vocatus, vulgo dictus

Gramps β

Latin words and expressions/he

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

@

Gramps ^β