Changes

{{languages/nl|Installation|Installatie}}

De laatste versie is '''GRAMPSGramps''' {{version}}. Misschien is deze versie nog niet beschikbaar voor installatie op uw platform. Kijk ook op deze [[Download/nl|download-pagina]].

== GRAMPS Gramps opwaarderen ==

* '''Spellingscontrole''': Installatie van ''gnome-python2-extras '' en ''python-enchant '' maakt de ''gtkspell''- en de enchantmodule ''enchant''-module beschikbaar. Hiermee is een spellingscontrole mogelijk in opmerkingen die u in Gramps aanmaakt.* '''[http://www.graphviz.org Graphviz]''', '''Inkscape''': Gramps kan mooie genealogische stambomen maken (relatiegrafieken). Deze worden gegenereerd met het ''Graphviz''-pakket, dewelke een schema (dot) aanmaakt, alsook programma's om de gemaakte grafieken te editeren (dotty, beschikbaar via een opdrachtregel). Dit heeft u als onderzoeker meer mogelijkheden om te bepalen hoe uw stamboom eruit zal zien (maar let op voor de leercurve). Een alternatief is om een grafisch verslag te maken en uw stamboom om te vormen tot een ''svg''-bestand. Dit bestand kunt u dan openen/aanpassen/verbeteren via bv ''Inkscape''. * '''ttf-freefont''': Een set van vrije, hoge-kwaliteit ''TrueType''-lettertypen dat de UCS-tekenset beslaat. Deze lettertypen werken goed voor het normale afdrukken en 'graphviz'-afdrukken.* '''[http://portland.freedesktop.org/wiki/ XdgUtils]''' is een verzameling van hulpmiddelen die u via een terminalvenster kan invoeren. Ongeveer de helft van de hulpmiddelen helpt bij het installatie van een ''desktop'' omgeving en de andere helft werkt aan de integratie van een toepassing wanneer de ''desktop'' omgeving draait. Zelfs wanneer de desktopcomponenten van uw toepassing beperkt zijn tot enkel een installeerder, configuratie of beheerder kan ''Xdg-utils '' u toch op een eenvoudige manier een aantal integratieproblemen oplossen.

* '''[http://www.freedesktop.org/wiki/Software/desktop-file-utils desktop-file-utils]''': wanneer u rechtsklikt op een mediabestand, geeft dit hulpprogramma een lijst van programma's waarmee u dit mediabestand kunt openen.

Voor u Gramps downloadt van deze site, kijkt u best eerst na of de pakketbronnen van het ''Linux systeem'' van uw computer nog niet de allernieuwste versie huidige Gramps-{{version}} beschikbaar heeft. Om te zien welke de huidige versie is, kijkt Tevens kunt u op kijken naar [http://sourceforge.net/projects/gramps/files/Stable/ de stabiele versie van Gramps op Sourceforge] en kijk . Hier kijkt u naar het versienummer van het bovenste pakket in de lijst.

Indien u niet via de pakketbronnen van uw distributie de laatste versie kunt halen, moet u deze versie op de site zoeken. Sommige gebruikers hebben pakketten gemaakt voor verschillende systemen. Indien u uw systeem in de lijst ziet staan, hebt u geluk. Indien dat niet zo is, kunt u best de ontwikkelaarspostlijst postlijst van de ontwikkelaars om hulp vragen. 

(Kubuntu, Edubuntu, Mepis,LinuxMint,...): De ubuntuUbuntu-pakketten kunnen opgehaald worden op [http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=25770 Gramps downloadpagina]. {{cleanup/nl}} {|{{prettytable}}!Ubuntu (Versie)! Gramps<br>Versie!Download|-|<!-- Ubuntu (Versie) --> (10.10)|<!-- Gramps<br>Versie -->3.3.2|<!-- Download -->de [http://sourceforge.net/projects/gramps/files/Stable/3.3.2/gramps_3.3.2-1_Ubuntu.deb/download gramps_3.3.2-1.deb]|-|<!-- Ubuntu (Versie) --> (10.04)|<!-- Gramps<br>Versie -->3.3.2|<!-- Download -->[http://sourceforge.net/projects/gramps/files/Stable/3.3.2/gramps_3.3.2-1_Ubuntu.deb/download gramps_3.3.2-1.debpagina]|-|<!-- Ubuntu (Versien) --> (9.10)|<!-- Gramps<br>Versie -->3.2.6|<!-- Download -->See [http://sourceforge.net/projects/gramps/files/Stable/3.2.6/gramps_3.2.6-1_ubuntu09.deb/download gramps_3.2.6-1_Ubuntu09.deb] |-|<!-- Ubuntu (Version) -->Jaunty Jackalope (9.04)|<!-- Gramps<br>Versie -->3.2.6|<!-- Download -->[http://sourceforge.net/project/downloading.php?group_id=25770&filename=gramps_3.2.6-1_Ubuntu09.deb gramps_3.2.6-1_Ubuntu09.deb] |-|<!-- Ubuntu (Version) -->Intrepid Ibex (8.10)|<!-- Gramps<br>Versie -->3.1.3|<!-- Download -->[http://downloads.sourceforge.net/gramps/gramps_3.1.1-1_Ubuntu810.deb?modtime=1228530730&big_mirror=0 gramps_3.1.2-1_Ubuntu08.deb] |-|<!-- Ubuntu (Version) -->Hardy (8.04)|<!-- Gramps<br>Versie -->3.1.3|<!-- Download -->[http://transact.dl.sourceforge.net/sourceforge/gramps/gramps-3.1.2-1_Ubuntu804.deb gramps-3.1.2-1_Ubuntu804.deb]|-|<!-- Ubuntu (Version) -->Gutsy (7.10)|<!-- Gramps<br>Versie -->3.0.3|<!-- Download -->[http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=25770 gramps_3.0.3-1_ubuntu710.deb]|-|<!-- Ubuntu (Version) -->Feisty (7.04)|<!-- Gramps<br>Versie -->2.2.10|<!-- Download -->enkel GRAMPS 2.2.10 beschikbaar, download [http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=25770 gramps_2.2.10-1_all.deb]<br>en [http:/OldFiles/sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=25770 gramps-help_2.2.10-1_all.deb] en installeer met uw pakketbeheerder.|-|<!-- Ubuntu (Version) -->Dapper, Edgy<br> en vroegere versies Ubuntu|<!-- Gramps<br>Versie -->2.2.8|<!-- Download -->enkel GRAMPS 2.2.8 beschikbaar , download [http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=25770 gramps_2.2.8-1dapper1_all.deb]<br>en [http://sourceforge.net/project/showfiles.php?group_id=25770 gramps-help_2.2.8-1dapper1_all.debOldFiles] en installeer met uw pakketbeheerderfor archives.|}

'''Debian''': De laatste versie van Gramps is beschikbaar via ''unstable'' ([http://packages.debian.org/sid/gramps Sid Gramps]) en kan zo via uw pakketbeheerder geïnstalleerd worden. ''Testing'' wordt 10 dagen na ''unstable'' aangepast (uitgenomen als er een stabiele Debian release aankomt). Zie ook [http://packages.debian.org/testing/gramps Gramps testen].Released versions of Debian (''etch'' and ''lenny'') contain older versions of GRAMPS, see the list of [http://packages.debian.org/search?keywords=gramps versions of GRAMPS in Debian].

'''SuSE''': Richard Bos onderhoudt de Gramps-uitgaven versies voor ''OpenSUSE''. De pakketbronnen voor OpenSUSE 11.1 zijn beschikbaar op [http://download.opensuse.org/repositories/Education/openSUSE_11.1/]. Let op dat wanneer dit geschreven werd, deze pakketbron niet dezelfde is dan de pakketbronnenlijst: dus moet ''Education'' manueel toegevoegd worden aan de ''URL''.

'''Fedora''': Voor ''Fedora Core'' gaat u naar de [http://sourceforge.net/projectprojects/gramps/files/showfiles.php?group_id=25770 Gramps-downloadpagina] en zoek zoekt naar een pakket met ''fc'' met het juiste nummer en die eindigt in ''.rpm''. Het andere alternatief is bouwen van de broncode, kijk op [[fedora rpm/nl|het bouwen van een pakket]] via een ''rpm spec'' bestand of een binair bestand installeren via ''fedora testing''.

Andere GNU/Linux distributies kunnen licht afwijkende download- en installatiemethodes hebben. Gelieve de specifieke installatie-instructies voor uw distributie te raadplegen alvorens Gramps te downloaden.''

U kunt beide gebruiken, maar GRAMPS Gramps past iets beter in de ''GNOME ''-omgeving.

Voor ''KDE '' zijn er enkele kleine probleempjes ten gevolge van (''GTK) ''-problemen die buiten de verantwoordelijkheid van GRAMPS Gramps liggen. Controleer de [[KDE page| Engelstalige KDE pagina]] om te weten wat die problemen kunnen zijn.

Voor ''GNOME '' zijn er enkele problemen met ''ATK/GAIL '' die ook niet onder de verantwoordelijkheid van GRAMPS Gramps vallen. Controleer daarom de [[Known_issues| Engelstalige gekende problemen]] om te weten welke problemen dat juist kan veroorzaken.

===GRAMPS Gramps op handhelds===

Bent u geïnteresseerd in Gramps, maar bent u bang om het effectief te installeren, of hebt u niet de mogelijkheid het te installeren (geen eigen computer, geen ondersteunde OS, geen internet thuis, laptop van het bedrijf, ...), dan kunt u onze [[Linux Genealogy CD/nl|Linux Genealogie cd]] uitproberen. Deze cd laat u toe met Gramps te werken, zonder het programma op uw harde schijf te kopiëren. Verder staat een brede waaier aan OSS-andere openbron programma's op de CD, allemaal vrij om te gebruiken. U kunt indien, u dit wenst, [http://www.ubuntulinux.org/ Ubuntu 10.10] en Gramps vanaf de cd op uw computer installeren.

Kijk Er zijn minstens drie verschillende methoden om Gramps te installeren en te gebruiken onder ''Windows''. De methode die u kiest hangt af van uw vereisten en hoeveel bijkomend werk u in de installatie wenst te investeren.In volgorde van moeilijkheidsgraad:* ''Gramps All-in-one installer (AIO)'' - Alhoewel nog in ontwikkeling is dit de eenvoudigste methode zie de Engelstalige [[All In One Gramps Software Bundle for Windows]] voor meer info.* ''Gramps Portable'' - Laat u toe om Gramps via een draagbare schijf te draaien en kan ook op uw lokale harde schijf worden geïnstalleerd. Zie de Engelstalige [[Nlhttp:Download| download]//portableapps.com/apps/education/gramps_portable PortableApps.com Gramps Portable] pagina voor de meer informatie.* ''Windows Gramps installer(minimal)''. Maak zeker dat - Stabiel installatiemethode, maar u dient wel alle Gramps-afhankelijkheden zelf te installeren voor u Gramps zelf installeert. Zie hiervoor deze [[Windows installerWindows_installer/nl#InstallatiieInstallatie|Windows afhankelijkheden pagina]].Meer informatie over de verschillende installatiemethoden vindt u op de [[Download/nl|download]] hebt gedownload en geïnstalleerd-pagina.  *Bijkomende informatie voor ''Windows ''-gebruikers op de voorlopig Engelse deze Engelstalige pagina : [[GRAMPS Gramps and Windows]].

Er zijn twee manieren om de broncode op te halen: een stabiele bronverse downloaden of een 'checkout' van de broncode via ''SVN''. Lees best eerst de [http://gramps.svn.sourceforge.net/viewvc/gramps/trunk/INSTALL?view=markup INSTALL] en [http://gramps.svn.sourceforge.net/viewvc/gramps/trunk/README?view===Bouwen vanaf bronbestanden====markup README] bestanden die bij de broncode horen. Deze bestanden bevatten de meest recente informatie. Hier volgt meer informatie over beide manieren:

Er is ook de mogelijkheid een bouwomgeving te gebruiken voor gelijk welke Mac met de ''Apple Xcode toolset'1. De stabiele versie'''.

Macports en Fink * De meest recente stabiele Gramps-versie kunt u downloaden via [http://sourceforge.net/projects/gramps/files/ SourceForge bestanden]. bijvoorbeeld: Gramps-{{version}}.tar.gz. Pak dit bestand uit in een map:<code> tar xzvf gramps-zzz.tar.gz</code> ga naar deze map:<code> cd gramps-zzz</code>* Indien u echt de allerlaatste ontwikkelingsversie wilt testen, kunt u deze versie via ''SVN'' bekomen. Zie hiervoor de Engelstalige beschrijving [[Brief introduction to SVN#Unstable_development:_.22trunk.22|Brief introduction to SVN]]. Deze versies zijn mogelijk zeer gevaarlijk voor uw gegevens omdat deze versies niet uitgebreid getest geweest zijn - zeker de "trunk" versie. Deze versie bevat mogelijkheden die nog maar gedeeltelijk werken. Deze versies werden vroeger gebruikt'crashen' geregeld een kunnen uitgebreid gegevensverlies veroorzaken.Gebruik deze versie dus met zeer grote voorzichtigheid en gebruik ze enkel op een kopie van uw gegevens!

Een overzicht van de installatie van Gramps op een Mac wordt [[Mac_OS_X|Installing from source code on Mac OS X]] hier beschreven'''2.Via SVN downloaden'''

De laatste versie van MacPorts Gramps is '''3.2.0'''.De laatste officiële U kunt een stabiele fink versie is '''1.0.10''' voor Mac OS X 10.4. De (zoals hierboven beschreven) of de laatste officiële onstabiele fink versie is ''ontwikkelingsversie via '3.0.4'SVN'' voor Mac OS X 10.5.bekomen:

svn co https://svn.code.sf.net/p/gramps/code/tags/gramps-3.4.2/ gramps voor de laatste ontwikkelingen kijkt u op de Engelstalige [[Getting started with GRAMPS Trunk|ontwikkelingsversie]]. ====FreeGramps opwaarderen==== Indien u reeds een oudere Gramps-broncode hebt geïnstalleerd, dient u te beslissen wat u juist wilt doen voor u een recentere versie installeert. Wenst u de oudere versie te behouden, lees dan zeker eerst de instructies van het ''INSTALL''-bestand. Hierin staat beschreven wat u dient te doen met de --prefix optie. Dit is nodig om de bestanden op de juiste plaats te installeren. Kiest u echter om de oudere versie te vervangen, maak dan zeker dat u de oudere versie eerst verwijderd. '''Dus niet de nieuwere versie bovenop de oudere versie installeren.''' Bij de nieuwe versies kan het gebeuren dat sommige programma-mogelijkheden anders geschreven worden. Indien u dus de nieuwe versie over de oude versie schrijft, kan het gebeuren dat de oude code gebruikt wordt in plaats van de nieuwe versie met onverwachte gevolgen. Indien u de broncode installeert kunt u best de oude code verwijderen met<code> make uninstall</OpenBSD en Solariscode> als 'root' '''op de plaats waar u de oude versie installeerde'''. Gebruik uw installatiemanager indien uw oudere versie via een pakket werd geïnstalleerd. '''Let op: u dient uw oude Gramps-versie te gebruiken om een reservekopie naar Gramps XML te maken voor u de oude versie verwijderd.''' ===Linux===Zowel Gramps levert een script dat u kunt gebruiken om de code te bouwen. Dit script roept automatisch de standaardroutine op:<code> ./autogen.sh </code> # als normale gebruiker Dit script zal tevens alle ontbrekende vereisten aanwijzen. Installeer deze vereisten eerst. (kijk ook in het ''INSTALL''-bestand). Voor het bouwen van de code is het ook meestal vereist dat de ontwikkelingsversies van de noodzakelijke bibliotheken geïnstalleerd zijn. U kunt overwegen om een prefix-pad met autogen.sh op te geven. Kijk in het ''INSTALL''-bestand voor BSD verdere instructies. De standaard is /usr/local. Eens autogen.sh succesvol liep, kunt u de typische routine draaien. <code> make </code> # as regular user en Solaris vervolgens<code> make install </code> # als root Lokale installatie zonder root-rechten is mogelijk. Instructies zijn er experimentele installeerinstructiesbeschikbaar in het ''INSTALL''-bestand. Belangrijk is hier <code>--prefix=</code> en een <code>--with-mime-dir=</code> argument voor <code>autogen.sh</code> op te geven. ==== Zie ook ====* $GRAMPSHOME voor het instellen van [[Gramps_3.4_Wiki_Manual_-_Command_Line/nl#Omgevingsvariabelen|omgeveingsvariabelen]]. * Voor FreeBSD gebruikt u $GRAMPSI18N voor het instellen van de taal. Kijk op de Engelstalige pagina [[Translating_Gramps#.24GRAMPSI18N_.28for_your_locale.29|$GRAMPSI18N (for your locale)]].* Installatie-alternatieven: kijk op deze Engelstalige pagina: [[Installation_alternatives|alternatieven]].* Hoe Gramps vertalen: Engelstalige [http[Translating_Gramps#Installing_your_translation|vertaaladviezen]].* Hoe Gramps in een [[Howto:_Change_the_language_of_reports//portsmonnl#Hoe een locale taalinstelling installeren|andere taal]] draaien. ===Mac OS X:bouwen via de broncode=== Er zijn verschillende methoden om Gramps vanaf de broncode te bouwen op een MAc OS X. Op deze Engelstalige pagina wordt een [[Mac OS X:Build from source|overzicht]] gegeven. [[Mac OS X:Build from source:MacPorts|Macports]] en [[Mac OS X:Build from source:fink|fink]]-versies van Gramps zijn door sommigen gebruikt. De laatste versie van ''MacPorts'' op Gramps is '''{{version_MacPort}}'''. De laatste officiële onstabiele ''fink''-versie is '''3.0.4''' voor ''Mac OS X 10.5'' op zowel ''PPC'' en ''Intel''. Momenteel is er geen officiële stabiele ''fink''-versie van Gramps.freebsd(stand feb.org/portoverview2012) Engelstalige bouwinstructies voor een binary versie (''Mac OX X Application''-pakket) worden hier gegeven: [[Mac OS X:Build from source:Application package]]. Een Engelstalige discussie over vroegere pogingen vindt u hier [[Mac OS X:Build from source:gtk-osx]] met foutverslag [[Mac OS X:Build from source:gtk-osx:bugs]] Een oudere bouwmogelijkheid wordt op deze Engelstalige pagina gegeven: [[Mac OS X:Build from source:Native OS X| native OS X]].py?c [[Category:Nl:Documentatie|Installatie]]